AX8 od A do Z. Część II

Kolejna część opisu możliwości nowego modelera i multiefektu ze stajni Fractal Audio Systems, czyli podłogowego AX8. Tym razem będzie co nieco o jakości…
Część I znajduję się tutaj –>

4×12: Bloki złapane w siatkę

Fractal w AX8, tak jak w swoich poprzednich modelach Axe FX, postawił na wirtualny pedalboard. Najlepiej tę ideę ilustruje rysunek zamieszczony w instrukcji obsługi. Do dyspozycji mamy 48 pól, w których możemy umieścić dowolne efekty, kolumny, wzmacniacze czy wirtualne kable. Obowiązuje tylko jedna zasada: sygnał audio zawsze idzie od lewej do prawej. Innymi słowy nie może „zawrócić”. Poza tym może się rozdzielać, czy nawet krzyżować. To co nie jest oczywiste na pierwszy rzut oka to, potraktowanie każdego z rzędów matrycy jako osobnego toru audio z niezależną kontrolą poziomu i balansu na wyjściu.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Dzięki temu rozwiązaniu możemy np. poprowadzić równolegle sygnał audio. Przydaje się to np. kiedy chcemy np. mieć czysty sygnał gitary i równocześnie przesterowany pogłos albo kiedy wykorzystujemy wejście In 2 do podłączenia gitary akustycznej czy syntezatora.

Wielkie bogactwo: wzmacniacze

Screenshot 2016-02-28 22.49.54Do umieszczenia na matrycy AX8 oferuje łącznie 28 rodzajów bloków. Każdy jeden jest ważny, ale wiadomo, że legenda Fractala to najlepsze na świecie cyfrowe emulacje wzmacniaczy. Nie bez powodu tylko i wyłącznie do obsługi modelowania wzmacniaczy jest jeden z dwóch procesorów DSP. Do dość dobitnie pokazuje, jak dużo tam musi się dziać. U konkurencyjnego Helixa dwa takie same Sharcki połączone w jeden organizm mogą obsłużyć przynajmniej teoretycznie (bo DSP nie jest z  „gumy”) nawet cztery wzmacniacze, kolumny i jeszcze dodatkowe efekty. W AX8 możemy na raz używać tylko jednego wzmacniacza i tylko jednej kolumny mono bądź stereo.
Już za chwilę oprogramowanie AX-a pokaże imponując liczbę aż 243 modeli wzmaczniaczy (Quantum 2.1), które grają tak samo jak te na dużym Axe. Na razie jest ich „tylko” 233…

Liczba parametrów jakie można zmienić w bloku AMP jest gigantyczna. Ja doliczyłem się ich ponad 80 i wiem, że i tak zabrakło w wśród nich kilku znanych z Axe Fx II (brak ustawienia efektu bias tremolo i potencjometru Bright). Ta liczba może przytłaczać, ale nie powinna. Dla większości z gitarzystów wystarczą podstawowe regulacje, czyli te jakie znamy z każdego wzmacniacza. Tutaj odpowiadają im enkodery znajdujące się na panelu sterowania AX8. Sięgniemy jeszcze pewnie do ukrytych już w menu przełączników, takich jak Fat, Boost, Cut, Bright. Reszta, jeśli jest to dla nas czarną magią, możemy pominąć, albo spróbować się nauczyć obsługiwać bo na pewno warto. W podróży przez zawansowane funkcje pomocy w tym okaże się ten dokument.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Tu dygresja: AX (czy Axe II) nie są trudne w obsłudze, o ile nie zaczniemy ruszać kontrolerów, których działania nie rozumiemy. Tym bardziej, że wbrew opinii jaką słyszałem w odniesieniu do Standarda/Ultra, wcale nie musimy. Również bez obaw możemy zmienić lampy w stopniu wzmacniacza czy wybrać jeden z 98 tonstacków, czyli sekcji EQ przedwzmacniacza. Warto też poeksperymentować z wyborem trybu pracy wzmacniacza: wiernym, oddającym tak dokładnie jak tylko się da oryginał (Authentic); wygładzonym, gdzie część parametrów jest „uspokojona” i możemy pożegnać nieładne przestery, jakie normlanie mogą się pojawić (Smooth). Jest jeszcze wzmacniacz idealny, który usuwa te wszystkie elementy, które go psują.

Kolejny diament to blok CAB, czyli gitarowa paczka. AX8 ma 179 wbudowanych fabrycznych symulacji. Również tych samych jakie są w Axe FX II XL+. Wszystkie bazują na impulsach i są bardzo starannie wybrane z komercyjnych IR-ów, znanych producentów (RedWires, OwnHammer, Kalthallen, Jay Mitchell, James Santiago, TheAmpFactory) czy nawet przygotowanych przez Johna Petrucci nie wspominając o samym Fractalu. Jeśli to za mało to mamy jeszcze 512 komórek na impulsy użytkownika.Screenshot 2016-02-28 22.46.50

Blok CAB umożliwia załadowanie impulsów o różnej jakości. Standardowej (2048) lub UltraRes, czyli z dodatkowo jeszcze rozszerzoną rozdzielczością widmową. Wciąż jest miejsce na „Normal”-ne impulsy (1024). Do wirtualnego nagłośnienia kolumn możemy wykorzystać jeden z 10 mikrofonów, a także używać pary takich samych lub różnych impulsów by zbudować podwójną paczkę stereo. W stosunku do Axe wśród parametrów bloku CAN zabrakło kilku parametrów: Room ambience, De-Phase, Motor Drive, Air i modelowania preampu, jaki znajdziemy w konsoletach mikserskich,

… i efekty

AX8 to także mulitefekt i to taki, którego nazwę wypadałoby napisać z wielkiej litery. W 26 pozostałych blokach znajdziemy ponad 180 typów algorytmów odpowiadających przesterom, pogłosom, delayom, EQ, kompresorom, chorusom itd. Nie ma sensu pokazywać ich wszystkich. Poniżej tabela z listą bloków i odpowiadających im algorytmów uzupełniona o informacje, ile instancji danego efektu można użyć w AX8 i w Axe FX II.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Każdy, kto spotkał się ze sprzętem Bossa z pewnością spotkał się z przypasaniami (Assigments) i wie jaka może tkwić w nich siła. W przypadku produktów Fractala w każdym presecie do dyspozycji mamy zestaw 24 modyfikatorów i kontrolerów, które możemy przypisać to rożnych parametrów w wybranych efektach. Wewnętrznymi źródłami mogą być generatory niskich częstotliwości LFO 1, 2; obwiednia ustalano parametrami Attack, Delay, Sustain Relase, czyli ADSR 1, 2; obwiednia zależna od dynamiki sygnału Envelope Follower; Pitch Detector oraz sekwenser. Oprócz tego do dyspozycji mamy kontrolery przypisane do każdej ze scen (po dwa na każdą) i zestaw dwunastu zewnętrznych kontrolerów, którymi mogą być pedały ekspresji, podłączone dodatkowe footswitche albo komunikaty MIDI CC.

Idą w parze: Jakość i procenty

AX8 to pierwszy modeler, którego testowanie pierwszego wieczoru zakończyłem na presecie 16, czyli drugim banku z 17 zapełnionych. Nie chodzi o to, że zacząłem zbyt późno. To coś ma tyle „kolorów” wewnątrz tylko jednego patch, że trudno się oderwać. Dokładnie tak samo jak dobry lampowy zestaw i dobrana do niego podłoga. Dla mnie w AX-się nie ma złych presetów. Niektóre mają nawet wbudowaną funkcję fitness, bo zmuszają do wstania i sięgnięcia po inną gitarę. Jedyne co się robi to włączenie czy zmiana dzięki funkcji X/Y brzmienia dodatkowego efektu, zmiana przystawki, wyczyszczenie przesteru gałką Volume na gitarze.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Muszę przyznać, że takie zdanie napisałem już na cyfrowogitarowo.pl, w kilku miejscach. Plastycznie to działało w programowym S-Gearze czy głowie THR100HD. Tyle tylko, że jeśli tam emulacja oddawała 8 pozycji (hipotetycznie) dla regulacji głośności to w AX8 jest ich powiedzmy 80. Tego nie da się zobaczyć czy pokazać na YT. Już choćby to uświadomiło mi, jak duża jest brzmieniowa przepaść pomiędzy Axe FX z oprogramowaniem Quantum, a resztą świata.

AX8 w liczbach

BlokObsługa X/YLiczba algorytmówLiczba instancjiObciążenie CPU w AX8
AX8 Axe FX II
Input Noise Gate2×1×18,2-10,8%
Output Mixer+1×1×1
Amp +234×1×23%
Cab +159×1×23,7-12,4%
Chorus +13×1×26-16,3%
Compressor +4×1×22,2-3,7%
Delay +18×2×27,7-14,8%
Drive +34×2×211,7-16,5%
Effects Loop1×1×12%
Enhancer2×1×11,7-3,3%
Filter +12×2×41,5%
Flanger +6×1×24,4-5,5%
Formant1×1×12,2%
Gate/Expander +1×1×23,8%
Graphic EQ 11×2×41,2%
Looper1×1×11,6%
Multi-Delay +10×1×24,7-12%
Tremolo/Panner +2×1×22,1-6%
Parametric EQ 1×2×42%
Phaser+8×1×23,6-14,1%
Pitch Shifter +9×1×24,4-11,2%
Reverb +43×1×27,3% spring, inne17,3-21,7%/25,1-29,6% (normal/high)
Ring Modulator1×1×12,6%
Rotary +1×1×27,7%
3-Voice Synth1×1×27%
Volume/Pan 1×2×41,7%
Wahwah+8×1×21.9
Shunt 136360.001

Najnowszy Fractal, tak jak duże Axe ma duża (i jej odpowiadającą brzmieniowo) paletę efektów, a w nich ukrytych algorytmów. Jednak jak wiadomo, to nie ilość się liczy. Najważniejsze jest to, że są bardzo dobre. Porównując efekty np. z Eventide H9 Max, podłogowy Fractal brzmiał cieplej, okrąglej. Po prostu lepiej. Na szczególną uwagę zasługują w AX8 świetnie brzmiące pogłosy, zwłaszcza jeśli ustawimy je na wysoką jakość. Wiąże się to niestety z dużym zapotrzebowaniem na moc DSP, sięgającym do 30% (szczegóły w tabeli powyżej).Screenshot 2016-03-01 10.33.14

Równie zasobożerne, ale też i realistyczne są, emulacje różnego rodzaju OD/DS. Jeśli ktoś chce zobaczyć na czym bazują przestery i kaczki powinien zerknąć na ten dokument. Sądzę, że jest w czym wybierać. Korzystając z bloku Drive możemy właściwie sami stworzyć własny przester, wystarczy wybrać tylko z listy odpowiedni algorytm przesterujemy dźwięk i ustawić brzmienie do własnego smaku.
Bardzo pozytywnie zaskoczył też Pich Shifter, który po wybraniu algorytmu Fixed Harmony czy Whammy bardzo dobrze pracują polifonicznie. Mile dla ucha gra również lekki dla procesora Octaver.

Z pewnością praca AX8 mimo bogactwa będzie także sztuką kompromisu. Dwa dwurdzeniowy procesory Sharc ADSP-21469s firmy Analog Devices taktowane są zegarem 450 MHz i mają ściśle określone zadania. Jedno DSP dedykowane jest, jak wspomniałem tylko, dla obsługi emulacji wzmacniacze, drugie odpowiada za wszystkie efekty i całą resztę. W praktyce oznacza to, że trzeba się dwa razy zastanowić zanim dany efekt umieścimy na wirtualnym pedalboardzie. Z jednaj strony można stworzyć długi łańcuch efektów, z drugiej łatwo o przeciążenia procesora. Reverb w najwyższej jakości, kolumna stereo z najlepszymi impulsami, przester, delay stereo, ośmiogłosowy chorus stereo, octaver i brakuje DSP, by to wszystko udźwignąć. Na szczęście z brakiem mocy można sobie poradzić na kilka sposobów, o których więcej w trzecie części testu AX8. W tym konkretnym przypadku zamiana na chorusa na klasyka czyli emulację Bosa CE-2 sprowadziła obciążenie procesora do jeszcze akceptowalnych 86%.

Jak to się ma do Axe FX II?

Fractal nie cofnął swojego nowego produktu, jak się niektórym wydaje, do poziomu leciwego już Axe Standard czy ultra i zamknął w „podłodze”. AX8 to dokładnie ten sam brzmieniowy poziom co Axe FX II XL+. Ma te same emulacje wzmacniaczy, jak najwyższy model i tak samo gra. Podobnie jest z efektami. Wszystkie bloki jakie umieścimy na siatce 12×4 możemy przenosić bez problemu pomiędzy urządzeniami. Niestety nie dotyczy to presetów.

BlokLiczba instancji
Crossover×2
Feedback Return×1
Feedback Send×1
Megatap Delay×1
Mixer ×2
Multiband Compressor ×2
Quad Chorus ×2
Resonator ×2
Tone Matching ×1
Vocoder ×1

Axe ma o wiele więcej mocy i pozwala na chociażby na umieszczenie w presecie dwóch wzmacniaczy i dwóch kolumn. Ale to nie koniec różnic. W AX8 zabrakło kilku efektów i funkcji, takich jak Vocoder, wymagającego obliczeniowo Mega Tap Delaya (60 powtórzeń vs. 10 w wersji Multi Tap), Quad chorusa czy przydatnego w studio podczas masteringu Multiband Compressora. Nie znajdziemy także bloku Crossover, co jest zrozumiałe bo trudno używać zwrotnicy głośnikowej z jednym głośnikiem. Nie mamy też możliwości samodzielnego tworzenia profili wzmacniaczy (Tone Matchingu – myśl „Kemper”) i impulsów IR.Szkoda natomiast, że jak na razie w AX-ie nie pojawiły się „lekkie” bloki funkcyjne, takie jak Feedback Send i Return umożliwiające wysłanie części sygnału z jakiegoś bloku do innego z pominięciem siatki połączeń oraz blok Mixera liniowego, który możemy umieścić w dowolnym miejscu siatki, a nie tylko korzystać z niego na jej końcu.

W stosunku do Axe XL brakuje też ustawień globalnych, możliwości wyboru impedancji wejścia, nie znajdziemy też wejścia SPDIF, wejścia liniowego Input 1, cyfrowych gniazd AES/EBU, nie ma tu także wbudowanego interfejsu audio.
Z ciekawostek warto wspomnieć, że Looper w Axe działa tylko od 15 do 60 sekund, a w AX8 od 60 sekund do 4 minut (!) w zależności od trybu pracy. I „podłogwiec” ma cztery wyjścia dla zewnętrznych kontrolerów/pedałów ekspresji, a Axe tylko dwa.
Na koniec chyba najważniejsze… Axe ma wyjście słuchawkowe.

c.d.n.

AX8 do testów udostępnił europejski dystrybutor FAS, firma G66.
Wideo: Courtesy of Mark Day

11 thoughts on “AX8 od A do Z. Część II

  1. 4 marca 2016 at 12:22

    Bomba. Dobra robota.

  2. DArek
    13 kwietnia 2016 at 11:56

    CZy można toto podłączyć prosto w linię czy przez końcówkę mocy?

    1. Andrzej Pająk
      13 kwietnia 2016 at 12:08

      A to jak chcesz. Jak każdy procesor. Jeśli koniec mocy i paczka nie są FRFR to rezygnujesz z 2/3 jego możliwości, bo korzystasz tylko z emulacji preampu. Wyłączasz końcówek mocy i paczek. Jeśli tak miałbym robić to tylko jako odsłuch dla siebie, a pełna emulacja na przody.

  3. DArek
    13 kwietnia 2016 at 12:57

    Pytam teoretycznie bo końcówki mocy nie posiadam a przymierzam się do Fractala. Reasumując: można prosto w linię nie tracąc nic z dobrodziejstw Fractala, czy tak?

  4. Andrzej Pająk
    13 kwietnia 2016 at 13:04

    Docelowo o to we Fractalu chodzi. Chodzi idealnie mieć obok siebie nie odsłuch, a combo FRFR.

  5. Blk
    9 listopada 2017 at 10:42

    Jak nagłośnić fractala w klubie gdzie odsłuchami z reguły sa wzmacniacze stojące z tyłu, a sygnał czasem idzie na przody, a czasem jest to na tyle mały klub ze wzmacniacz jest wystarczający (czyli na przodach jest np. wokal)?

    Czy Fractal + jakaś kolumna typu 30stka Vintage to jest do spięcia? – ma to sens?
    Bez żadnych dodatkowych końcówek mocy itd. tylko Fractal i kolumna.
    Jeśli nie – to jak to rozwiązać?

    1. Andrzej Pająk
      9 listopada 2017 at 12:08

      Axe w mikser lub kolumne aktywna lub koncowka mocy i paczka gitarowa.

      1. Blk
        9 listopada 2017 at 15:26

        Jeśli Końcówka mocy plus paczka to wtedy axa trzeba inaczej ustawić jakoś? wyłączyć mu jakieś symulacje czy coś? – wybacz dopiero raczkuję w temacie.

        1. Andrzej Pająk
          9 listopada 2017 at 19:32

          Trzeba wylaczyc emulacje kolumny i byc moze koncowki, zalezy co zapinasz i jak to gra.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *